De gravelbike: here to stay

Drie jaar geleden leken gravelbikes nog de zoveelste hype, eventjes overgewaaid uit Amerika, waar vele wegen nog onverhard zijn. Maar ondertussen zijn de gravelbikes here to stay, getuige de vele fabrikanten die er zich op hebben geworpen. Niet ten onrechte, want ook bij ons zijn er genoeg paadjes en weggetjes waar je met een racefiets nooit zou komen, maar die wél heel erg leuk zijn om te ontdekken. En dan blijkt gravel grinden big fun!

Gravelbikes zijn ontstaan in de USA, waar racefietsers zochten naar een manier om met hun koersfiets toch opgewassen te zijn tegen de ruwe ondergrond van de talloze gravel roads, onverharde wegen die veel meer vergen van het materiaal dan glad asfalt. Gravelbikes passen ook perfect in de trend van bikepacking, het met zo min mogelijk bepakking ondernemen van fietsvakanties of avontuurlijke fiets-trips. Gravelbikes zijn licht, snel en robuust en daarom geschikt om zowel over gebaande paden te rijden als om daar vanaf te wijken.


Verkapte cyclocrosser?

Wie een gravelracer voor het eerst ziet, vraagt zich onwillekeurig af ‘is dat geen verkapte cyclocross-fiets’? Of een racefiets met crossbanden eronder? Die eerste indruk klinkt logisch omdat het telkens gaat om ‘fietsen met een krom stuur’, maar toch zijn er duidelijke verschillen tussen een racefiets en een gravelbike. 
Om te beginnen is bij een gravelbike de wielbasis flink langer dan bij een racefiets en zeker dan bij een veldritfiets. Een langere wielbasis zorgt ervoor dat een fiets van zichzelf graag rechtdoor wil, zodat je veel stabiliteit ervaart. Daarmee samenhangend is er een meer ‘onderuitgezakte’ voorvork (kleinere balhoofdhoek) die zoals dat heet ‘stabieler stuurt’. Bij gravelbikes zit je ook hoger en meer rechtop, wat comfortabeler is. 

Verschillen in opbouw

De verschillen in geometrie vallen niet direct op, maar de banden van een gravelbike doen dat wel. Het frame kan banden met een breedte van 32 tot 38 mm aan (bij een racefiets is dat 23 tot 28 mm) en dat geeft het vertrouwen dat ze sterk genoeg zijn om klappen tegen de stoeprand vlotjes te verteren. Het genopte profiel laat aflezen dat onverharde ondergrond helemaal welkom is. Bredere banden hebben meer grip, maar daar staat een hogere rolweerstand en een hoger gewicht tegenover. Een volwaardige gravelbike heeft verder nokken voor spatborden en bagagedragers en is gemiddeld genomen 1-2 kg zwaarder dan een asfaltracer, maar compenseert dat met zijn enorme veelzijdigheid. Woon-werkfiets, racefiets, veldritfiets, avonturenfiets, een gravelbike is het eigenlijk allemaal inéén!


Nieuwe modellen
De Californische fabrikant Specialized brengt voor 2018 de Diverge in stelling, met een innovatieve Futu-re Shock. Deze minivering direct onder het stuur verhoogt het comfort op slechte ondergrond gevoelig. Trek presenteert de Domane SL 5 Gravel, die voortborduurt op de veelgeprezen en in andere vormen nagevolgde Domane-technologie, met een ‘ontkoppelaar’ die trillingen van het frame opvangt. Bij het Taiwanese merk Merida kun je terecht voor de Silex, het nieuwste telg in de familie. Op een Silex zit je comfortabel rechtop en het bottombracket is iets lager dan bij een cross of een racefiets waardoor hij goed vol te hangen is met bikepackers tassen.